10-06-05

ST KRUIS BRUGGE - 4 JUNI 2005

Brugge Damme Sluis Damme Brugge
Wsjv Brugsche Globetrotters
4 juni 2005
 

Dat Brugge één van de meest aantrekkelijke en historische steden van Europa is , staat buiten kijf. Deze kunststad is immers één monument, een Vlaamse Schatkamer , een openluchtmuseum op zich.

 

Mijn aandacht spitste zich dan ook ditmaal uit naar een veelbelovende tocht in Sint Kruis Male , alwaar met de Damse vaart , het unieke vlakke polderlandschap en het historische Damme , deze wandelescapade diverse blikvangers aankondigde.

 

Nog maar net buiten de inschrijvingszaal ging het tot onze verwondering niet in de richting van het nabijgelegen indrukwekkende complex van de Abdij van Male. Maar omzeilden we via een ontluikend groene gordel van villawijken het dorpscentrum van Sint-Kruis. Met na een drietal kilometers reeds de typische onaangename Brugsche controle in het één of andere volkscafé , dat we dan ook doelbewust links lieten liggen.

 

Op zich vormde de tocht tot hiertoe een tamelijk troosteloos en fantasieloze aanzet. Gelukkig bood kort hierna de Zuidervaart op een bekoorlijke manier enig soelaas en mochten we ons opmaken voor een verademende tocht langs de schilderachtige boorden van de Damse Vaart.

 

#  De Damse Vaart , ook wel gekend als Napoleonkanaal , werd vanaf 1810 uitgegraven door Spaanse krijgsgevangene in opdracht van Napoleon Bonaparte. Deze wilde immers via een kanaal dat Brugge met Breskens zou verbinden , ontsnappen aan een continentale blokkade. Het eerste stuk volgt dan ook de oude Brugse Reie , terwijl verderop een oude Zwinarm werd gevolgd. Bij de val van de Franse keizer , reikte het kanaal tot in Hoeke , en werden de werken gestaakt. In 1858 werden de werken hervat , maar bij gebrek aan financiële middelen ter hoogte van Sluis definitief gestopt. Reeds van bij het begin werden de dijken met populieren beplant , en staan er zo’n 8000 exemplaren , waarvan de oudsten uit 1922 – 1923 moeten dateren.  Ondertussen is de Damse Vaart onder toezicht gekomen van de provincie West-Vlaanderen en opengesteld als recreatiedomein. #

 

Ter hoogte van Koolkerke verlieten we eventjes de hoge wandeldijk , het zou ons brengen naar een prachtige doorsteek van het provinciaal natuurdomein van het Fort van Beieren en de ruïnes van de oude wal.

 

#  In september 1701 sloten de Oostenrijkse keizer en de Verenigde Provinciën een alliantie met doel de Zuidelijke Nederlanden te veroveren en de Fransen te verdrijven. In 1702 kwam de beroemde en ervaren Franse vestingbouwkundige Vauban persoonlijk de stadsversterkingen in Brugge inspecteren. De Fransen die de dreiging uit Zeeuws-Vlaanderen voelden, legden een uitgestrekt kampement aan te Koolkerke. Dit was gelegen tussen de Damse Vaart en de thans verdwenen Soete Vaart of Oud Zwin. Het kampement waar vijf bataljons in ondergebracht waren was aan drie zijden voorzien van een aarden wal met ravelijnen en bastions. Kort nadien, wellicht eind 1703 of in 1704 werd het kampement vervangen door een kleinere, stervormige versterking, hoofdzakelijk bestaande uit aarden wallen en grachten. Het werd het Fort van Beieren genoemd. De naam verwees naar de toenmalige landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden, keur-vorst Maximiliaan Emanuel van Beieren. Deze was nog in 1691 tot landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden benoemd door de Spaanse koning Karel II, de laatste Spaanse Habsburger.  #

Een bijzonder fraai intermezzo dat ons zo terug naar de kaarsrechte populieren van de Damse vaart zou brengen. Het bleef best leuk wandelen langs het met statige bomen omzoomde water en links van ons de polderweiden. In de verte ontwaarden we reeds de stompige kerktoren van het Onze-Lieve-Vrouwekerkje van Damme. En inderdaad , wat later bracht een lang comfortabel natuurpad ons nu resoluut naar Damme , alwaar de robuuste Schellemolen ons ingewijde deed.

# De molen van Damme konden we  niet missen.   Hoog boven zijn directe omgeving naast de Damse Vaart staat hij statig en robuust.  Op deze plaats stond sinds het ontstaan van het stadje al een houten standaardmolen, de Scellemeulen genaamd.  Deze molen was eigendom van de graven van Vlaanderen; in 1267 werden die rechten door gravin Margareta van Constantinopel verkocht aan de stad.  De helft van de opbrengst moest echter nog steeds aan de graven gegeven worden. De huidige molen werd in 1867 gebouwd op de plaats waar de houten molen eeuwenlang stond en bleef in gebruik tot in 1963.  In 1971 werd hij gekocht door de provincie West-Vlaanderen en in 1975-1977 hersteld.  Het is een beschermd monument sinds 1975 en sinds de restauratie, draaien in de zomer de wieken weer in de wind. #

Hierna mochten we eventjes de toerist uithangen , dank zij een pittoreske passage langs de vele gezellige eethuisjes en het 15de eeuwse stadhuis van Damme, om zo een tweede rust op te zoeken in het kunstatelier van Charles Delporte. Via de historische en geklasseerde site van de Onze Lieve Vrouwekerk en enkele restanten van oude vestingen en kazematten , werden we nu op weg gezet richting Lapscheure , voor een onvervalste polderwandeling die ons slingerde tussen de weiden , akkers en kreken.  De rust die zich hier uitstraalt , de fluisterende wind tussen het korenveld door , het bekoorlijke polderdorpje op de achtergrond … een mens zou zich eeuwig willen vereeuwigen met de natuur.

Kort hierna , ter hoogte van de bekende palinghuis ‘ de Siphon ‘ , daar alwaar Stinker en Blinker zich treffen , werd dit mooi stukje polderlandschap alweer omgeruild voor de boorden van de Damse Vaart. Ook deze oever zag er even beeldig uit en zo schoven we andermaal op in de richting van Damme en het Tijl Uilenspiegel stadje. Daar vonden we de bekende stoomboot ‘ Lamme Goedzak ‘ terug , die nabij de Schellemolen er een lading toeristen loste.

Na een tweede maal te rusten in het schildersatelier mochten we ons nu opmaken voor een gezellige trek door het natuurreservaat van de oude vestingen , alwaar steevast het silhouet van de Onze Lieve Vrouwekerk het polderlandschap overheerste.

# De 80-jarige oorlog tussen de Noordelijke Nederlanden en Spanje was de oorzaak van de uitbouw van Damme tot vestingstad.  Tussen 1615 en 1620 werd door de Spanjaarden een nieuwe verdedigingsgordel aangelegd in de vorm van een 7-ster.  Damme was belangrijk omwille van zijn ligging op het kanalennet, omdat het dicht tegen het vijandelijke Sluis ligt en ideaal gelegen is om Brugge te kunnen verdedigen.  De monding van het kanaal "de Lieve" (Damme - Gent) werd binnen de stadmuren geleid en kwam de stad binnen via een overdekte waterpoort.  Die poort werd later als wapenopslagplaats (kazemat) gebruikt en bestaat nog steeds.  Door de aanleg van de nieuwe stadswallen, moesten een aantal gebouwen (zoals de oude stadspoorten en de Brugse Poort) afgebroken worden.  Men kon de stad nu enkel nog binnen via 2 nieuwe poorten.  Een militaire gouverneur bestuurde de stad en Damme zou een vestingstad blijven tot 1760.  In 1786 werden de gronden van de vesten openbaar verkocht. De dubbele omwalling is nog steeds goed te zien, maar heeft veel geleden onder de tand des tijds.   Een groot deel van de omwallingen is nu eigendom van de vzw Natuurpunt.  Het doel is de wallen rond Damme volledig te herstellen.  In 2001 werd een deel van de buitenste omwalling al opnieuw hersteld, daarbij werden de resten van een oude constructie gevonden.  Het zou hier kunnen gaan om de Brugse poort.  De stadsvesten zijn natuurgebied geworden waar een aantal (zelfs heel zeldzame) diersoorten een ideaal biotoop hebben gevonden.  Het reservaat is ongeveer 55 ha groot.  #

Waarna de parcoursmeester ons via een supplementaire lus en stop aan de paardenmanege Blauwe Zaalhoek , enkele heerlijke laatste polderdoorsteekjes cadeau gaf , die ons helemaal terug in Sint-Kruis brachten … en we er onze controlekaart mochten inruilen voor enkele extra’s en nagenoten van deze best leuke zaterdagwandeling aan de hand van een overheerlijke Bhttp://www.wandelmee.be/wandelmee/fotoreportage/fotoreportage.php?id=1068rugsche Tripel.

Foto’s online  :http://www.wandelmee.be/wandelmee/fotoreportage/fotoreportage.php?id=1068


17:22 Gepost door stefba | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.