22-09-07

NOSTALGIE der steenbakkers in de RUPELSTEEK

10° STEENBAKKERSTOCHT

Schorrestappers Boom

8 september 2007

De Schorrestappers hadden duidelijk iets te vieren vandaag . Vanuit hun uitvalsbasis het recreatiedomein “ De Schorre “ vond immers reeds voor de 10de maal de Steenbakkerstocht plaats. Ze zouden de deelnemers laten kennismaken met de steenbaknijverheid , die ooit de rijkdom van de Rupelstreek uitmaakte.

 Vandaar dat een verre trip richting Boom ons wel aansprak en met  “ De Schorre “ zaten we meteen raak. Via krinkelende de winkelende en avontuurlijke  paadjes  trokken we dan ook voorbij heel wat relicten van deze nijverheid , die ondertussen geëvolueerd zijn tot een schitterend natuurgebied. Het brengt ons tenslotte via een aftandse kasseiwegel randje Terhagen , doch alvorens we het dorpscentrum raken voor een eerste halte in het volkshuis sijpelt een smallere weg zich grandioos door een imposant groendoorsteekje. Na de rust brengen smallere wegjes ons tussen wat bescheidener bebouwing van arbeiderswoningen tot de hogergelegen Schoore , die ons eventjes verder laat klimmen op de Rupeldijk. We volgden nu geruime tijd de groene boorden van de Rupel , die alhier nabij haar monding indrukwekkend breed is en  alwaar een grandioos schouwspel van schorre en slijk zich onthult . Aan de overkant van de oever piept de toren van het kasteel ‘  de Bocht ‘ boven het groen uit. Dit vervallen kasteeltje was eertijds het jachtpaviljoen van de graven van Hoorn.  Recht voor het kasteeltje buigen we nogmaals af naar het dorpscentrum van Rumst  en troont de wandelweg ons tussen de sociale woonwijk door voorbij het museum ‘ Rupelklei ‘.  Het kleine museum toont op een aanschouwelijke wijze dan ook de historiek van een Rupelse steenbakkerij en de fabricatie van de Rupelse bakstenen. Een volgend stukje Rupeldijk  kiest er nu duidelijk voor om ons de richting van Boom uit te sturen. Aan de horizon tussen de contouren van donkere wolken onthult zich een enig zicht op de kaden en scheepswerven van de Rupelstreek, waaruit blijkt dat  De Rupel  wellicht dan ook de enige Belgische rivier zonder bron is. Het vind zijn oorsprong in Rumst , alwaar Nete en Dijle samenvloeien en 12 km verder te Rupelmonde uitmondden in de Schelde.   Nadat we weer eventjes de Rupel naast ons opgemerkt hadden , botsten we via de Boomse boulevard op een andere blikvanger van deze streek : de oude bloemmolens van Rypens , die ondertussen gerenoveerd worden tot  functionele lofts en de restanten van de oude tolbrug.  Aan de Tolbrug is dan ook een natte anekdote aan verbonden.  “ De eerste steenlegging voor deze brug had plaats op 21 juli 1851. De Gouverneur en de provincieraad begaven zich naar Boom om tot de plechtigheid en de inhuldiging over te gaan. Nauwelijks stonden de Gouverneur en de provincieraadsleden op een daartoe getimmerde tribune, of deze stortte in, en al de genodigden tuimelden in het water en in het slijk. Gelukkig was het laag tij. De inwoners van Boom deden hun best om hen te redden. De provincieraad van 22 juli betuigde plechtig zijn dank aan de Bomenaars voor hun edelmoedig gedrag in deze "rare" omstandigheden. De brug, geopend in 1853, was privébezit van de "Weduwe Van Enschodt NV", die een vergunning verwierf voor 90 jaar, met het recht tolgelden te eisen (=tolbrug). Via deze brug hebben de geallieerden van de Tweede Wereldoorlog, onder commando van Kolonel Silvertop, op 4 september 1944 de Rupelstreek bevrijd. De tolbrug verdween definitief in 1945. “

Hierna mochten we het enige tijd gaan stellen met huisjes wandelen aan de buitenrand van Boom en het gehucht Noeveren. Tot we voorbij een hoge , dikke schoorsteen in de bakermat van de steenbakkerijen belandden.  De nostalgische en vergane glorie van de noeste steenbakkers arbeid is ondertussen via de EMABB terug tot leven gebracht. Het project heeft dan ook de kans om van naaldje tot draadje kennis te maken met de baksteen, het productieproces, het werken en leven in en rond een steenbakkerij, het dagelijkse leven in de Rupelstreek.


IMG_0981 - kopie

 De annexen van een oude droogeest vormen dan ook een voortreffelijke gelegenheid voor een tweede rust, alvorens we ons terug op gang trekken via een dalend wegje dat ons duidelijk liet verstaan af te zakken naar het gehucht Hellegat en zijn oude kleiputten van de Walenhoek. Een leuk verend natuurpad zou nu geruime tijd metgezel zijn in een bres van groen omsliert door talrijke vijvers.

Even verder botsen we terug op de Rupel, alwaar we het jaagpad volgen die zich kaarsrecht een weg baant door een bekoorlijk groen landschap. Alras verschijnt de naaldscherpe schoorsteentoren van de oude steenbakkerij van Noeveren terug aan de horizon , alwaar we nogmaals mogen verpozen en ons eventjes later vernoegen met een schitterend doorsteek van de nostalgische oude verlaten steenbakkerij himself. Het blijkt duidelijk dat  de baksteen eind jaren zestig helaas te kampen kreeg met concurrentie van nieuwe bouwmaterialen. Heel wat familiebedrijven waren niet kapitaalkrachtig genoeg om de industrialisatie van hun bedrijf waar te maken. Het uiteindelijke nekschot voor de baksteennijverheid kwam er door de economische crisis van de jaren zeventig.  In 1864 waren er in de Rupelstreek dan ook maar liefst 167 steenbakkerijen met 5.570 arbeiders die zo'n 700 miljoen stenen per jaar produceerden. Zowat 100 jaar later, rond 1960, was de jaarproductie van bakstenen gegroeid tot 3 miljard stuks per jaar. Vandaag zijn er nog slechts 5 steenbakkerijen met een 200-tal werknemers… Het zegt genoeg … Het nieuwe Boomse industrieterrein vormt hierna de prelude van een beetje city uiting.  De drukke A12 over en de stationsbuurt brengen ons naar het Boomse stadspark , die we praktisch volledig doorlopen. Waarna we op een rustige manier terug afzakten  naar het recreatiedomein “ De Schorre “ met een allerlaatste lint van groenrijke natuurbeelden.

16:03 Gepost door stefba in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

Nieuw en aangenaam Het was voor mij een streek waar ik nog nooit gewandeld had. Ik heb er echt van genoten.
En kanu nu met je verslag nog wat nagenieten.

Gepost door: G.U.Y. | 22-09-07

De commentaren zijn gesloten.